Làm tư vấn hướng nghiệp là làm gì?

Có nhiều tên gọi khác nhau cho công việc tư vấn hướng nghiệp trong tiếng Anh như “career coach”, “career consultant”, “career counsellor”. Để hiểu một cách đơn giản, “coach” làm nhiệm vụ khai phóng - tức là biết đặt nhiều câu hỏi để người được tư vấn trả lời, từ đó tự hiểu hơn về bản thân họ. “Counsellor” thì cần có chuyên môn về tâm lý. “Consultant” thì có thể vừa lắng nghe, vừa đưa ra một vài những giải pháp phù hợp. Bản thân Tuấn Anh tự gọi mình là “Career Consultant”. Làm tư vấn hướng nghiệp tức là mình gặp gỡ người cần được tư vấn trực tiếp hoặc trực tuyến, 60 - 90 phút / buổi trong 1-3 buổi để giải quyết một hoặc nhiều những vấn đề liên quan đến nghề nghiệp của họ. Các vấn đề rất đa dạng phụ thuộc vào đối tượng bạn tư vấn là ai, bao gồm:

Làm cách nào để trở thành chuyên gia tư vấn hướng nghiệp?

Như Tuấn Anh đã chia sẻ ở đầu bài, hiện nay ở Việt Nam chưa có nhiều người làm toàn thời gian công việc tư vấn hướng nghiệp. Số đông đang làm một công việc chính khác như nhân sự, giảng viên… và dành thời gian trống làm tư vấn hướng nghiệp. Bản thân Tuấn Anh đã làm toàn thời gian tư vấn hướng nghiệp trong nhiều năm, và dưới đây là các bước để các bạn có thể cân nhắc để trở thành một chuyên gia tư vấn hướng nghiệp.

Bước 1: Kiểm tra tính cách mình có phù hợp với công việc này hay không?

Nhiều người chỉ nhìn vào bề nổi công việc của người tư vấn như “làm việc tự do”, “công việc có ý nghĩa cho xã hội” và thấy thích. Tuy nhiên giữa thích và có kiên nhẫn gắn bó với công việc này lâu dài hay không thì cần phải so sánh về tính cách của mình với tính cách đặc trưng của công việc. Là một người làm tư vấn hướng nghiệp cho người khác, Tuấn Anh thấy rằng mình cần có:

Bước 2: Kiếm một hoặc một vài tấm bằng

Ở Việt Nam hiện tại chưa có bằng cử nhân hay thạc sĩ tập trung vào mảng tư vấn hướng nghiệp. Nếu bạn có điều kiện du học bạn có thể tìm tại các đất nước như Mỹ, Anh, Australia, New Zealand có các chương trình học liên quan đến mảng tư vấn hướng nghiệp. Cá...

Bước 3: Có kinh nghiệm đi làm thực tiễn

Tuấn Anh cho rằng một cá nhân nên có khoảng ít nhất 3 năm kinh nghiệm đi làm thực tiễn tại doanh nghiệp để có thể làm hướng nghiệp cho người khác tốt hơn. Lý do là vì nếu không có kinh nghiệm đi làm thực tiễn, những gì chúng ta nói ra sẽ chưa đủ nặng ký...

Bước 4: Phát triển kỹ năng theo khung năng lực

Mỗi nghề nghiệp đều có khung năng lực riêng để thành công trong nghề đó. Rất may là các anh chị chuyên gia đi đầu của hướng nghiệp tại Việt Nam đã dành thời gian và tâm huyết xuất bản Khung năng lực dành cho chuyên viên hướng nghiệp tại Việt Nam. Bạn hãy dành thời gian đọc kỹ khung năng lực này và xác định xem đâu là năng lực mình đã giỏi, đâu là năng lực mình chưa giỏi để dành thời gian học thêm.

Bước 5: Xác định nhóm đối tượng hướng nghiệp và chủ đề hướng nghiệp tập trung

Khi mới bắt đầu hướng nghiệp, Tuấn Anh chọn làm với nhóm sinh viên và tập trung hướng dẫn kỹ năng viết CV. Đến bây giờ sau 8 năm trong nghề với kĩ năng khá hơn, Tuấn Anh tập trung hướng nghiệp cho nhóm người đã đi làm và hướng dẫn họ tìm công việc ph...

Bước 6: Xây dựng mạng lưới quan hệ

Để thành công trong nghề này, bạn cần mạng lưới quan hệ. Bạn cần xây dựng quan hệ với những người cũng đang làm hướng nghiệp hoặc các nghề gần với hướng nghiệp như nhân sự, giáo viên, chuyên viên đào tạo. Đây là những người giúp bạn có cộng đồng để h...

Bước 7: Xây dựng thương hiệu cá nhân để quảng cáo về bạn

Nếu bạn đã có hòm hòm kiến thức và kĩ năng cũng như xác định được chủ đề, ngành nghề và nhóm đối tượng hướng nghiệp cụ thể, đây là lúc bạn cần xây dựng thương hiệu cá nhân cho mình. Chúng ta đang sống trong thời đại công nghệ, tối thiểu bạn nên có mộ...

Bước 8: Ôn luyện và học hỏi để tiến bộ hơn

Khi bạn đã làm nghề đều đặn, mỗi tuần hoặc mỗi tháng bạn nên có những buổi gặp gỡ với người cùng làm nghề hoặc mentor để trao đổi về những điều đã làm tốt và chưa tốt trong các ca tư vấn để cải thiện. Trong một năm bạn cũng nên tham gia 1-2 khoá học để bổ sung thêm kiến thức cho bản thân.

Nghề tư vấn hướng nghiệp kiếm được bao nhiêu?

Một trong những lý do mình thấy công việc tư vấn hướng nghiệp chưa có nhiều người làm toàn thời gian là vì công việc này thu nhập còn bấp bênh. Đúng là có nhiều người quan tâm đến hướng nghiệp đấy, nhưng để họ sẵn sàng trả tiền cho tư vấn hướng nghiệp thì khá là khó. Một ca tư vấn hướng nghiệp 60 - 90 phút có giá từ 500K - 5 triệu, tuỳ theo chuyên môn, kinh nghiệm và mức độ giá mà bạn đặt ra. Trên đây là một vài chia sẻ nhanh về nghề hướng nghiệp. Nếu bạn đang quan tâm đến nghề này, đừng ngần ngại nhắn tin thêm cho Tuấn Anh mình trò chuyện nhé.